Так можна сказаць пра Дзень народнага адзінства, які сёлета мы адзначым у пяты раз. Маладое свята напоўнена глыбокім гістарычным значэннем і сэнсам, звернутым у будучыню. Упершыню на высокім узроўні ідэя заснавання Дня народнага адзінства прагучала на VI Усебеларускім нацыянальным сходзе ў лютым 2021 года. І само мерапрыемства прайшло пад лозунгам «Адзінства. Развіццё. Незалежнасць». Маладое свята стала адказам тым, хто не жадае беларусам лепшага: раздзяліць народ не атрымалася і не атрымаецца. Прэзідэнт падтрымаў ініцыятыву.
17 верасня пачаўся вызваленчы паход Чырвонай арміі ў 1939 годзе па вызваленні беларускіх земляў ад польскай акупацыі. Дзень 17 верасня стаў часткай беларускай гістарычнай традыцыі і шырока адзначаўся з 1940 па 1949 год. Сведчаць пра гэта архіўныя старонкі раённай газеты. У кожным вераснёўскім нумары выдання, якое ў той час мела назву «За Совецкую радзіму», згадвалася пра ўз’яднанне беларускага народа ў адзінай дзяржаве.
У нумары 74 газеты ад 8 верасня 1949 года, калі адзначалася дзесяцігоддзе ўз’яднання, адзначалася:
«У першыя ж месяцы пасля вызвалення ў заходніх абласцях Беларусі была ажыццёўлена нацыяналізацыя буйной прамысловасці, ліквідавана беспрацоўе, разгорнута будаўніцтва новых фабрык і заводаў. Толькі за адзін год прадукцыя прамысловых прадпрыемстваў заходніх абласцей БССР вырасла ў параўнанні з 1938 годам больш чым у два разы. Працоўным сялянам савецкая ўлада перадала звыш аднаго мільёна гектараў зямлі, якая належала памешчыкам і асаднікам, дзясяткі галоў жывёлы, вялікую колькасць сельскагаспадарчага інвентару…»
Пачалася арганізацыя калектыўных гаспадарак, былі створаны машынна-трактарныя станцыі. Гарады і сёлы заходніх абласцей Беларусі за кароткі тэрмін пакрыліся сеткай пачатковых, няпоўных сярэдніх і сярэдніх школ. Ужо ў 1940 годзе каля 4 тысяч такіх школ на захадзе рэспублікі ўвялі навучанне на роднай беларускай мове. Былі адкрыты 4 інстытуты, 12 тэхнікумаў. Дзеці рабочых і сялян атрымалі магчымасць вучыцца ў сярэдніх і вышэйшых навучальных установах. Ва ўсіх абласных, гарадскіх і раённых цэнтрах пачалі выдавацца газеты на роднай мове. Былі арганізаваны 5 драматычных тэатраў і 100 кінатэатраў. Таксама ўсюды было ўведзена бясплатнае медыцынскае абслугоўванне насельніцтва, адкрыта вялікая колькасць паліклінік, бальніц, амбулаторый, дзіцячых кансультацый, радзільных дамоў і дзіцячых ясляў.
А потым мірнае жыццё было перакрэслена вераломным нападам фашысцкай Германіі на Савецкі Саюз. Беларускі народ вытрымаў цяжкія выпрабаванні вайны – і зноў пачалося аднаўленне разбураных населеных пунктаў, знішчанай прамысловасці і сельскай гаспадаркі. Пастановай Цэнтральнага Камітэта КП(б) Беларусі было пастаноўлена: дзясятую гадавіну ўз’яднання савецкага народа адзначыць 30 кастрычніка 1949 года як усенароднае свята.
Праз многія дзесяцігоддзі свята атрымала новае жыццё – вынікаючы з народнага рашэння, Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 7 чэрвеня 2021 года № 206 у краіне заснавана дзяржаўнае свята – Дзень народнага адзінства, які штогод адзначаецца 17 верасня. Гэта рашэнне стала актам гістарычнай справядлівасці ў адносінах да беларускага народа, падзеленага супраць яго волі. 17 верасня сімвалізуе тэрытарыяльную і этнічную кансалідацыю беларускай нацыі, падкрэсліваючы: сіла – у адзінстве.
Таццяна ШАРШНЁВА
